Hoge Cito-score maar slecht in rekenen? Dit is waarom en wat je eraan kunt doen.
Waarom een hoge Cito-score niet altijd iets zegt over rekenvaardigheid.
Veel ouders zijn opgelucht als hun kind een hoge Cito-score haalt voor rekenen. Het lijkt een teken dat het goed gaat. Maar in mijn praktijk zie ik juist vaak het tegenovergestelde: een hoge Cito-score, maar slecht in rekenen. Kinderen die goed kunnen inschatten welk antwoord ongeveer klopt, maar de som zelf niet goed kunnen uitrekenen. Ze rekenen uit hun hoofd, schrijven niets op en weten achteraf niet meer wat ze gedaan hebben. En dat wordt pas echt een probleem op de middelbare school. In deze blog leg ik uit hoe het komt dat kinderen goed kunnen scoren op toetsen zonder écht te kunnen rekenen, wat de risico’s daarvan zijn op de middelbare school en wat jij als ouder, leerkracht of remedial teacher kunt doen om het verschil op te merken én aan te pakken.
Dit is een som die je zonder uit te rekenen, goed kan maken. Het is meer dan 1 kg en dus moet het meer kosten dan 5 euro 50.
In mijn praktijk voor remedial teaching, Op de Rit, zie ik ze regelmatig: kinderen met hoge scores op de Cito-toets rekenen. Op papier lijkt er niets aan de hand — zelfs uitstekend. Maar zodra we samen een som gaan uitrekenen, zonder meerkeuzeopties en mét de vraag om het uit te schrijven, lopen ze vast.
Wat blijkt? Deze kinderen zijn meester in het schatten en het slim uitsluiten van antwoorden. Ze zien snel dat bijvoorbeeld antwoord C ongeveer goed is, of dat A te groot is om te kunnen kloppen. Ze gebruiken hun inzicht om logische keuzes te maken. Knap, zeker. Maar… echte rekenvaardigheid wordt op dat moment nauwelijks getoetst.
Hoe komt dat?
Veel van deze kinderen:
* Schrijven hun tussenstappen niet op.
* Rekenen ‘uit het hoofd’, maar weten naderhand niet meer hoe.
* Komen in de knoop bij uitgeschreven berekeningen, zoals keersommen met kommagetallen, cijferend optellen of deelsommen.
Als ik ze vraag om de opgave nog een keer te maken en alles stap voor stap uit te schrijven, dan wordt het verschil ineens pijnlijk zichtbaar. Ze weten niet meer hoe ze het eerder gedaan hadden, omdat ze het eigenlijk niet écht hebben gedaan. En wat dan volgt zijn slordigheidsfouten, verkeerde rekenstrategieën, onhandige notaties. Vaardigheden die juist op de middelbare school cruciaal zijn om toetsen goed te maken.
Wat kunnen leerkrachten en remedial teachers doen?
- Vraag bij meerkeuzevragen altijd om de berekening erbij op te schrijven. Zo wordt duidelijk of het kind weet wat het doet.
- Gebruik de toets als startpunt, niet als eindbeeld. Een mooie score op de Cito? Prima. Maar gebruik die als ingang om verder te kijken. Vraag jezelf altijd af: Kan dit kind het ook zonder antwoordkeuzes? En kan het uitleggen wat het doet?
- Gebruik regelmatig opgaven zonder antwoordkeuzes. Laat daarom leerlingen het antwoord zelf vinden én onderbouwen.
- Geef bij een tussentijdse toets punten voor tussenstappen en strategie. Zeker bij complexe sommen is het belangrijk dat het proces zichtbaar is.
- Oefen de zwakke fundamenten opnieuw. Werk aan de basis: cijferend rekenen, breuken, kommagetallen, staartdelingen. Niet alleen de ‘strategie’, maar ook de notatie. Veel kinderen hebben die nooit echt goed aangeleerd of geoefend.
- Laat iedereen, ook de sterke rekenaars meedoen met de uitleg. Juist sterke rekenaars hebben vaak hun eigen strategieën ontwikkeld, die niet altijd efficiënt hoeven te zijn. Vaak weten ze niet hoe ze bijvoorbeeld een keer som met kommagetallen moeten uitrekenen.
- Maak een rekenschrift of kladblaadje verplicht en laat het inleveren. Voor kinderen die op de computer rekenen, laat de som erbij schrijven en vervolgens het antwoord. Gebruik geen wisbordjes tijdens de verwerking na de uitleg.
- Leg kinderen én ouders uit waarom uitgeschreven berekeningen nodig zijn op de middelbare school. Denk aan: Punten krijgen voor tussenstappen, formules toepassen, geen antwoordopties bij toetsen. “Je hoeft het niet alleen goed te snappen, maar je moet het ook kunnen laten zíen.”
Goed leren rekenen bij Op de Rit
Bij Op de Rit zie ik hoe groot het verschil kan zijn tussen een toets uitslag en daadwerkelijke rekenvaardigheid. Ik werk vaak met kinderen met een hoge Cito-score, maar toch zwak in echt rekenen zijn. Ze lijken het goed te doen, maar als je kijkt naar de basisvaardigheden, gaat het mis. Het is mijn missie om dat gat te dichten. Door kinderen te leren hoe ze moeten rekenen (op papier!), hoe ze hun stappen kunnen verwoorden en noteren en hoe ze met vertrouwen een som aanpakken, ook zonder antwoordopties. Dat helpt om goed voorbereid naar de middelbare school te gaan.
Voor het komende schooljaar is er nog ruimte in de praktijk. Dus merk je als ouder of leerkracht dat een kind vastloopt in het rekenen (of begrijpend lezen), neem dan gerust contact op.
info@opderit.cc
Meer blogs lezen?
https://www.opderit.cc/blog/tafels-leren-hoe-doe-je-dat/
